ANASAYFA FOTO GALERİ VİDEOLAR DERNEKLERİMİZ KÖYLERİMİZ ZİYARETÇİ DEFTERİ ANKETLER İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

EN ÇOK OKUNANLAR

SAAT


Nogaylardın Türkiye'ge Köşüvu

Tarih 01 Şubat 2010, 21:55 Editör

Yazar: Dr. M. Aziz SÜTBAŞ

Kaynak : Karaçay Çerkez Cumhuriyeti Nogay Televizyonu 
 
Onyedınşı, onsegızınşı ömürler nogay halktıng tarihınde ende ayavsız em katı şaklar. Takka talasıp, bırıbırıne kavgalarman şapkınlık etıp turgan nogay mırzalar nogay halktın baktısıng onmaysız yagına urdular. Ene sol yıllarda nogay halktın sanı ayavsız kemeyıp basladı. Onsegızınşı ömürdung sekseninsi yıllarında yettı yüz ming nogay Turkiye ge köştü.
 
Sosı yıllarda Turkiye ga köşiyek bolıp dört yıllık yazıvlardan song Osmanlı Padişahından ferman algan nogaylardın artınnan aytılgan yatlav tömende yazılgan.
 
Ol zamanda kafkasya nogayları Osmanlıga temsılde Istanbul dep aytkan, Turkıye ga kelgen nogaylarda russiaga moskov dep aytadı eken.
Bırı kettı urum ga,
Bırı kettı kırım ga,
Batır el dıng balası
Bızde ketıp baramız
Biyik tavdıng kırına
 
İSTANBUL'GA KÖŞÜV
 
Aylana akkan ak koban
Ayrım ayrım keng togay
Kayda ketıp yoyıldı
Yagasına yayılıp kongan köp nogay
Koban boyu kök ağaş
Ağaş bası burlendı
Töh ay nege ettı
Yaman yalgan dunya basımızda turlendı
Kapıstaman badrajan kara suvda kaynasa
Üyrenmegen yaslar dep bızım nogay ullardı
Patışa tutup kıynasa
Ol zaman da ne etermız?
Eğer patışa yol berse
Istanbulga ketermız
Ketsek ne zat etermız
Aylak terıs etermız
Ketkenımız ne taptı?
Mıng uş yuz otuz sanede
Ya hayırga ya şerge dep
Istanbulga halk köştü
Köştü bolsa ne taptı?
Alpıska kelgen karalar
Emşekteğı balalar
Beren kalgır turk yerinde
Yayav yurup suv tappay
Akırında kum taptı
Kayırga dep el köştü
Kayır kaydan tabılsın
Kayır suvga ketken song
El suklangan ak kobandı kaldırıp
Yer yartısı kara dengız kak yarıp
Köp nogayım turk yerıne yetken song
Yayılıp kırda yaşagan
Kımızıman koy yılığın aşagan
Ellerden el ötüp maktalgan
Aytuvlı nogay yurdu tas boldu
Kıl yalavlı kalmık bızge kas boldı
Esap etıp karasang köp saneler avustu
Köbsıngen iyt mırzalar erisıp
Alem maytak, köp nogay, kalım nogay
Avur yurttu tavüstü
Edıl Yayık ekı suv
Bır sanede yayıkkada sıymadık
Yerı yennet suvu serbet
Keşınmege kütınmege kolaylı
Erıkken kun dombaylı
El suklangan ak kobandıng toppa tolu nogaylı
Yeryüzününg körkü dep
Ağaşay bar karagan
Şorkragı şor şor etıp ağagan
Kıyıvlu yağa koban bar
Kobanda ayrı kuyruk saban bar
Kobanda taram taram toğay bar
Toğay tolu nogay bar
Bu ne degen koban tolu el edık
Ne şık yaşay turu edık
Yarlıkban yalgızlık bızge yos boldu
Kalım şerkeş köp nogay
Teng yaşagan tolu koban bos boldu
Azgana kalgan nogayga
Ak kobandan ayırmay
Mavlemız bırge köştü
Savdat alsa bızden
Orıstın ötpeğı azık bolar tınglangız
Mınnan arı bız ketsek karıp kasar nogayga yazık bolar anglangız.
Kettı yıllar.
Tömen akkan ak kobanday aktarılıp.
Ane Edıldey bolup bayıp
Yarık yayıktay yayılıp
Tavlar, taslar, keng şöller,
Döngül döngül kök köller
Dört yagası kıyıvlu Derya dengız,
Alem maytag alem kıyavlı
Altın orda elım edıng
Yok boldıng Som yureklı batır edım
Art boldum Argımaktı saylap mıngen
Aruvlerdı sernep algan
Yilik maydı mol yegen
Kımızdı baldı sımırgen
Yıgıtlerını ördögen
Yıravlarını sıylagan
Han biylerın saylap bılgen
Halk edık Endı bugun azaydık
Kollarımız ab argın bolduk
Yavlıkban bızıktı
Söngen yurttan angladık
Kemsılıkben zorlukka,
Harp bolganda teng bolduk
Endı bızdı korlamaga şalışkanlar
Az şıkpaz Iyerşeng kırgen ordaga
Tüz kabardı eş aytpaz
Bırevlerı kedem der
Bırevlerı bebem der
Özgelerı yangıp turgan
Asılından adasgan
Yetım ösgen balaga
Şıbjıy sogan salganday
Aguv berıp kusturur.
Adet yoldu mıttırır.
Buzgın salıp araga
Halkımızdı yılatar.
Eh nogayım nogayım
Yanım süygen aziz kalkım
Teren tamır emensın
Nuh ayelden kelesın
Sav dunyaga urluk taslap
Kop mılletke dem tamlap
Yangı yurtlar baylaysın
Kart bolsan da yaşaysın
Negedeseng niyetıng
Köz yaştan da tazadı
Negedesen yuregın
Karakustun koynunda
Şahit bolup uşadi
 
NOGAYLARIN TÜRKİYE'YE GÖÇÜ
 
Onyedinci, onsekizinci asırlar nogay halkının tarihinde en çaresiz ve zor donemler olmuştur. Taht için, birbirlerine iç çekişmelerle saldırmaya devam eden mirzalar nogay halkının geleceğini zayıf taraflarından vurmuştur. İşte o yıllarda nogay halkın sayısı çaresizce azalmaya başladı. Onyedinci asrın sekseninci yıllarında yediyüzbin nogay Türkiye'ye göç etti.
 
O yıllarda Türkiye'ye göç etmek için dört yıl suren yazışmalardan sonra Osmanlı Padişahından ferman alan nogayların ardından söylenen şiir aşağıda yazılmıştır.
 
O zamanlarda Kafkasya nogayları Osmanlıya temsilen İstanbul derlerdi. Türkiye'ye gelen nogaylar da Rusya'ya Moskova derlerdi.
Biri gitti Kırım'a,
Biri gitti Rumeli'ne
Kahraman yurdun evladı
Bizde gidiyoruz Yüce dağların kırına
 
 
İSTANBUL'A GÖÇ
 
Döne döne akan ak Koban
Ayrı ayrı geniş doga
Nereye gidip kayboldu
Kıyısında yayılıp yerleşmiş çok nogay
Koban boyu yeşil ağaç
Ağaç bası kurudu
Tuh ah neden yaptı
Kotu utanç dünyası başımıza çullandı
Kapuska ile domates kara suda kaynasa
Cahil gençler diye bizim nogay oğullarımızı
Padişah tutup katletse
O zaman ne yaparız?
Eğer padişah yol verse
İstanbul'a gideriz
Gitsek ne yaparız?
Elbet terhis oluruz.
Gidenlerimiz ne oldu?
Binücyüzotuz senesinde
Ya hayıra ya şerre diye
İstanbul'a halk göçtü
Göçtü de ne oldu?
Atmışa gelen büyükler
Emzikli bebekler
Yerinde kalası Türk yerinde
Yayan yürüyüp su bulamadan
Sonunda kum buldu.
Hayıra diye el göçtü.
Hayır nerden bulunsun?
Hayır suya aktıktan sonra
Ellerin kıskandığı ak Kobanı bırakıp,
Yer yarısı kara denizi tam yarıp
Çok nogayım Türk yerine vardıktan sonra
Dağılıp kırda yaşamış
Kımızı ile koyun iliği yemiş
Ellerden el üstünlüğü ile övülen
Dillere destan nogay yurdu taş oldu
Kıl yalavlı kalmuk bize yakın oldu
Hesap edip baksan çok seneler geçti
Çoğunlukla it mirzalar inatlaşıp,
Alem hayran, çok nogay, koklu nogay
Değerli yurdu bitirdi.
Edıl Yayık iki nehir
Bir senede Yayık'a da sığmadık
Yeri cennet suyu şerbet
Geçinmeye, yaşamaya kolaylı
Erıkken kun dombaylı
Ellerin kıskandığı ak Koban'ın dopdolu
Nogaylı Yeryüzünün görkemi diye
Ağa cay var bakılan
Pınarı şırşır diye akan
Parça parça kenarlı Koban var
Kobanda ayrı kuyruk saban var
Kobanda çizgi çizgi doğa var
Doğa dolu nogay var
Bu ne denilen Koban dolu el idik
Ne mutlu yaşayıp gidiyorduk
Fakirlikle yalnızlık bize kısmet oldu
Koklu Çerkez çok nogay
Barış içinde yaşanan dolu Koban boşaldı
Azıcık kalan nogaya
Ak Koban'dan ayırmadan
Kaderimiz birlikte göçtü
Ver alsa bizden Rusların ekmeği azık olur dinleyin.
Buradan öteye biz gitsek gariplik kaplar
Nogaya yazık olur anlayın.
Geçti yıllar.
Aşağı akan ak Koban gibi aktarılıp.
İdil Nehri gibi kıvanıp
Yarık Yayık nehri gibi dağılıp
Dağlar, taşlar, geniş düzlükler, yuvarlak yuvarlak mavi goller
Dört yakası parçalı
Derya deniz,
Alem hayran, alemin kıyamadığı
Altın ordu elim idin
Yok oldun
Esas yürekli batur idim
Art oldum.
Erkek ati şahlandırıp binen,
İyileri secip alan,
İlik yağını bol yiyen
Kımızı, balı kafasına diken
Yiğitlerini ödüllendiren
Sanatçılarını ağırlayan
Han beylerini seçmeyi bilen
Halk idik
Artık bugün azaldık
Kollarımız yop yorgun olduk
Düşmanlıkla bozgunu
Sönen yurttan anladık
Kötü muamele ve zorbalığa,
Harp olduğunda maruz kaldık
Artık bizi horlamaya çalışanlar
Az çıkmaz
Sığınmayla girdiği orduya
Doğru haberi hiç söylemez
Birileri dayım der
Birileri kardeşim der
Benlikleri yanıp duran
Aslından kaybolan
Yetim büyüyen çocuğa
Biber soğan koymuş gibi
Zehir verip kusturur.
Adeti yolu unutturur...
Nifak sokup araya
Halkımızı ağlatır.
Ey nogayım nogayım
Canım sevdiğim aziz halkım
Derin köklerinle eminsin
Nuh ailesinden geliyorsun
Tüm dünyaya hazine bırakıp
Çok millete dem verip
Yeni yurtlar bağlıyorsun
Yaşlı olsan da yaşıyorsun
Neden desen niyetin
Göz yaşından da temizdi
Neden desen yüreğin
Kara kuşun koynunda
Şahit olup uçuyor

Bu haber 1362 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

Akademik

Bozok Üniversitesinde Nogay Dili ile ilğili konferans

Bozok Üniversitesinde Nogay Dili ile ilğili konferans Mecit Aksu-Oguzhan Erbay

Türk Kültür Tarihinde Nevruz Bayramı

Türk Kültür Tarihinde Nevruz Bayramı Yazar: H. Murat ARABACI

Google Translate

GALERİ

ANKET

Yeni sitemiz sizce nasıl olmuş ???





Tüm Anketler

SAYAÇ

Aktif Ziyaretçi 1
Bugün Tekil1
Bugün Çoğul26
Toplam Tekil 60105
Toplam Çoğul217361
Ip 93.89.225.254

Tüm Hakları www.nogayturkleribulteni.org ve www.nogayturkleri.org aittir
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu